Wat is osteopathie en wanneer kun je het beste een osteopaat bezoeken?

De fysiotherapeut kennen we allemaal. Maar hoe zit dat met de osteopaat? Wat is osteopathie eigenlijk en wanneer is dit de beste keuze voor jouw lichamelijke klachten?

Wat houdt osteopathie in?

Osteopathie kan een rol spelen bij klachten die niet altijd eenduidig te herleiden zijn tot één spier, één gewricht of één duidelijke blessure. Mensen komen vaak bij een osteopaat terecht wanneer ze al langere tijd pijn of ongemak ervaren en eerdere behandelingen onvoldoende resultaat hebben opgeleverd, of wanneer klachten telkens terugkeren zonder duidelijke oorzaak. Denk aan aanhoudende rug- en nekklachten, hoofdpijn of migraine, kaakproblemen, duizeligheid, buikklachten, ademhalingsproblemen of onverklaarbare vermoeidheid. Ook bij klachten die ontstaan na een operatie, een ongeluk of langdurige stress kan osteopathie zinvol zijn, juist omdat het lichaam als geheel wordt bekeken in plaats van als losse onderdelen.

Oorzaak pijnklachten achterhalen en behandelen

Het uitgangspunt van osteopathie is dat alle structuren in het lichaam met elkaar verbonden zijn. Spieren, gewrichten, organen, zenuwen en bindweefsel beïnvloeden elkaar voortdurend. Als ergens in dat systeem de beweeglijkheid of doorbloeding verstoord raakt, kan dat klachten veroorzaken op een andere plek dan waar het probleem oorspronkelijk zit. Een osteopaat probeert daarom niet alleen de plaats van de pijn te behandelen, maar onderzoekt waar de onderliggende verstoring vandaan komt. Bij lage rugpijn kan bijvoorbeeld blijken dat de oorzaak mede ligt bij verminderde beweeglijkheid van de heupen, een gespannen middenrif of verklevingen in de buik na een eerdere operatie. Door die samenhang mee te nemen, richt de behandeling zich op het herstellen van balans en mobiliteit in het hele lichaam.

Je zet osteopathie vaak in wanneer klachten complex zijn of meerdere systemen tegelijk lijken te raken. Bij terugkerende nekpijn in combinatie met hoofdpijn, concentratieproblemen of een vol gevoel in het hoofd kan een osteopaat kijken naar de beweeglijkheid van de nekwervels, maar ook naar de doorstroming van bloed en lymfe, de spanning rond de schedel en de invloed van ademhaling en stress. Bij spijsverteringsklachten zoals een opgeblazen gevoel, reflux of prikkelbare darmklachten wordt niet alleen naar de buikorganen gekeken, maar ook naar de houding, de rug en het zenuwstelsel dat deze organen aanstuurt. Osteopathie wordt daarom regelmatig ingezet bij klachten die medisch gezien “functioneel” zijn, waarbij geen duidelijke afwijking wordt gevonden maar de klachten wel degelijk aanwezig zijn.

Verschil tussen osteopaat en fysiotherapeut

Het verschil tussen een osteopaat en een fysiotherapeut zit vooral in de benadering en het werkgebied. Een fysiotherapeut richt zich in de regel op het bewegingsapparaat, met de focus op spieren, pezen en gewrichten. De behandeling bestaat vaak uit oefeningen, training, mobilisaties en advies om sterker of belastbaarder te worden. Dat is zeer effectief bij blessures, revalidatie na een operatie of het verbeteren van fysieke prestaties. Een osteopaat werkt breder en betrekt naast het bewegingsapparaat ook organen, het zenuwstelsel en het bindweefsel bij de behandeling. De technieken zijn meestal manueel en gericht op het verbeteren van de beweeglijkheid en doorbloeding, met als doel het zelfherstellend vermogen van het lichaam te ondersteunen.

Waar een fysiotherapeut vaak samen met jou actief traint om klachten te verminderen, ligt bij osteopathie de nadruk meer op onderzoek en behandeling door de therapeut zelf. Dat betekent niet dat je als patiënt passief blijft, maar wel dat oefeningen minder centraal staan. Een osteopaat zal eerder zoeken naar blokkades, spanningen of bewegingsverlies die het lichaam uit balans brengen en die met gerichte handgrepen proberen te normaliseren. Bij sommige klachten kan fysiotherapie de beste keuze zijn, bijvoorbeeld bij een spierverrekking of na een knieoperatie. Bij andere klachten, vooral wanneer ze vaag, chronisch of wisselend zijn, kan osteopathie een aanvullende of alternatieve benadering bieden.

In de praktijk vullen osteopathie en fysiotherapie elkaar vaak aan. Sommige mensen starten bij de fysiotherapeut en stappen over naar een osteopaat wanneer de vooruitgang stagneert, terwijl anderen juist na osteopathische behandeling beter in staat zijn om met oefeningen aan hun herstel te werken. Het belangrijkste verschil is dus niet zozeer beter of slechter, maar hoe breed er wordt gekeken en vanuit welk uitgangspunt de klacht wordt benaderd. Osteopathie is vooral interessant wanneer je het gevoel hebt dat je klacht meer is dan alleen een lokaal probleem en wanneer je op zoek bent naar een behandeling die het lichaam als samenhangend geheel benadert.