Kun je ook een beugel nemen op middelbare leeftijd, na parodontitis?

Tegenwoordig krijgen kinderen al snel een beugel, als het gebit niet netjes recht groeit. Maar hoe zit dat als je ouder bent, bijvoorbeeld op middelbare leeftijd (rond de 45 jaar), kun je dan ook een beugel nemen? Sommige patiënten krijgen namelijk te maken met een andere stand van de tanden, na een het onder controle krijgen van parodontitis.

Beugel op middelbare leeftijd

Ja, ook op middelbare leeftijd – rond de 45 jaar of ouder – kun je in principe een beugel nemen. Orthodontische behandeling is niet leeftijdsgebonden, maar wél sterk afhankelijk van de gezondheid van het gebit, het tandvlees en het kaakbot. Dat maakt de situatie bij volwassenen fundamenteel anders dan bij kinderen en jongeren, en vraagt om een zorgvuldiger afweging. Bij volwassenen zijn de kaken volledig uitgegroeid.

Dat betekent dat tanden alleen nog verplaatst kunnen worden binnen het bestaande kaakbot. Dat kan prima, maar het proces verloopt langzamer dan bij jongeren omdat het bot minder actief remodellert. Hierdoor duren behandelingen bij volwassenen vaak langer en is de kans op complicaties iets groter. Dat is op zichzelf geen reden om geen beugel te nemen, maar het betekent wel dat er striktere voorwaarden gelden.

Hoe is de parodontale gezondheid?

De belangrijkste beperkende factor is parodontale gezondheid. Als iemand parodontitis heeft (of heeft gehad), dan is dat geen absolute contra-indicatie voor een beugel, maar wel een belangrijke risicofactor. Parodontitis leidt tot verlies van bot rondom de tanden. Minder bot betekent minder houvast voor de tanden. A

ls je in zo’n situatie tanden gaat verplaatsen zonder goede controle, kan dat leiden tot verdere botafbraak, losstaande tanden of zelfs tandverlies. Daarom geldt: actieve parodontitis moet altijd eerst volledig onder controle zijn voordat orthodontie wordt overwogen.

Dat tanden van stand veranderen na behandelingen bij de mondhygiënist of parodontoloog, dat komt helaas vaker voor. Bij parodontitis verliezen tanden steunweefsel. Zodra ontsteking wordt behandeld en zwelling afneemt, kunnen tanden zich verplaatsen, vaak juist meer gaan “waaieren” of scheef gaan staan. Dat is geen gevolg van de reiniging zelf, maar van het onderliggende botverlies. In zulke gevallen kan een beugel juist functioneel en esthetisch zinvol zijn, mits de parodontale situatie stabiel is.

In de praktijk betekent dit dat een orthodontische behandeling bij volwassenen met (een voorgeschiedenis van) parodontitis altijd multidisciplinair gebeurt. De tandarts, parodontoloog/mondhygiënist en orthodontist moeten samenwerken. Eerst wordt gekeken of het tandvlees gezond is: geen bloedingen, geen actieve pockets, goede mondhygiëne. Pas als die stabiliteit is bereikt en ook tijdens de behandeling behouden blijft, kan veilig worden verplaatst.

Orthodontie volwassenen

De orthodontische aanpak bij volwassenen is meestal voorzichtiger.Er worden lichtere krachten gebruikt dan bij jongeren, en de bewegingen zijn beperkter. Het doel is vaak niet “perfect recht” zoals bij tieners, maar functioneel stabiel en beter reinigbaar. Soms is het zelfs zo dat een lichte correctie al voldoende is om problemen zoals voedselophoping, overbelasting of verdere scheefstand te voorkomen.

Type beugel

Wat betreft het type beugel: volwassenen hebben meer keuzemogelijkheden. Vaste beugels (slotjes) werken het meest gecontroleerd en zijn vaak nodig bij complexere verplaatsingen, zeker bij parodontale problemen.

Doorzichtige aligners (zoals Invisalign) kunnen ook, maar zijn niet in alle gevallen geschikt, vooral niet als er veel rotatie of verticale verplaatsing nodig is. De orthodontist bepaalt dit op basis van röntgenfoto’s en klinisch onderzoek. Meer weten? Ortho Roden is ervaren in dergelijke behandelingen.

Een belangrijk punt bij volwassenen is retentie: het vasthouden van het resultaat. Bij mensen met botverlies is de kans groot dat tanden weer willen verschuiven. Daarom is levenslange retentie vaak noodzakelijk, bijvoorbeeld met een spalkje achter de tanden of nachtbeugels. Zonder dat is de kans groot dat het effect deels verloren gaat.