Chemisch afval laten ophalen als bedrijf, wanneer is dat verplicht?

In Nederland zijn bedrijven wettelijk verplicht om bepaalde afvalstoffen via een erkend en gespecialiseerd afvalbedrijf af te laten voeren wanneer die afvalstoffen als chemisch afval of gevaarlijk afval worden aangemerkt. Een van de grotere afvoerders en verwerkers van chemisch afval is het bedrijf “Chemisch Afval Nederland” – website: chemischafvalnederland.nl. 

Welk type chemisch afval moet worden afgevoerd?

De kern van die verplichting zit niet zozeer in de naam “chemisch afval”, maar in de eigenschappen van de stof. Zodra een afvalstof risico’s oplevert voor mens, dier of milieu, mag een bedrijf die niet zelf afvoeren, verbranden, lozen of met regulier bedrijfsafval meegeven. Dan is professionele inzameling verplicht, inclusief registratie en correcte verwerking.

Chemisch afval in de praktijk

Chemisch afval omvat in de praktijk veel meer dan alleen flessen met chemicaliën uit een laboratorium. Alles wat giftig, bijtend, brandbaar, explosief, milieuschadelijk of kankerverwekkend is, valt er potentieel onder. Denk aan stoffen die bij normaal gebruik misschien beheersbaar zijn, maar bij verkeerde behandeling ernstige schade kunnen veroorzaken. Bedrijven zijn verplicht dit afval gescheiden te houden, correct te verpakken en te laten ophalen door een inzamelaar die beschikt over de juiste vergunningen en verwerkingsroutes.

Gevaarlijke stoffen

Typische voorbeelden van afval dat altijd via een gespecialiseerd chemisch afhaalbedrijf moet worden afgevoerd zijn restanten van oplosmiddelen zoals aceton, thinner, tolueen of xyleen. Deze stoffen zijn vluchtig, brandgevaarlijk en schadelijk voor het milieu. Hetzelfde geldt voor zuren en basen, zoals zoutzuur, zwavelzuur, salpeterzuur, natronloog of kaliloog, ook als het om verdunde restanten gaat. Zelfs kleine hoeveelheden kunnen bij lozing in het riool leidingen aantasten of waterorganismen doden.

Verfresten en aanverwanten

Ook verf- en coatingafval valt vaak onder chemisch afval. Niet alleen vloeibare verfrestanten, maar ook spoelwater van verfpistolen, lakken, vernissen, harsen en epoxyproducten. Hierbij gaat het niet alleen om de verf zelf, maar ook om de oplosmiddelen en additieven die erin zitten. Bedrijven in de bouw, industrie en automotive sector komen hier veel mee in aanraking en zijn vrijwel altijd verplicht dit afval professioneel te laten afvoeren.

Oliën en aanverwanten

Oliën en smeermiddelen vormen een andere grote categorie. Afgewerkte motorolie, hydraulische olie, transmissieolie en koelvloeistoffen mogen nooit bij regulier afval of in het riool terechtkomen. Ze bevatten zware metalen en andere schadelijke stoffen die het milieu langdurig vervuilen. Ook oliehoudend water, olie-sludge en absorptiematerialen die met olie doordrenkt zijn, worden als chemisch afval gezien en vereisen gespecialiseerde verwerking.

Accu’s en kwikhoudende producten

Daarnaast zijn batterijen en accu’s een belangrijke stroom binnen chemisch afval. Loodaccu’s, lithium-ion batterijen, nikkel-cadmium accu’s en zelfs kleinere industriële batterijen bevatten giftige metalen en elektrolyten. Bedrijven zijn verplicht deze apart te houden en via erkende inzamelaars af te voeren, ongeacht de hoeveelheid. Hetzelfde geldt voor kwikhoudende producten, zoals oude thermometers, meetapparatuur en bepaalde schakelaars.

Schoonmaak

Ook schoonmaakmiddelen kunnen chemisch afval zijn, vooral wanneer het gaat om geconcentreerde industriële reinigers, ontvetters, ontsmettingsmiddelen en desinfectanten. Restanten, verlopen producten of spoelvloeistoffen kunnen schadelijk zijn en mogen niet zomaar worden geloosd. In sectoren zoals de voedingsindustrie, zorg, horeca en industrie is dit een veelvoorkomend aandachtspunt.

Wat vaak wordt onderschat, is dat ook vaste materialen onder chemisch afval kunnen vallen. Denk aan verontreinigde poetsdoeken, absorptiekorrels, filters, handschoenen of beschermende kleding die verzadigd zijn met gevaarlijke stoffen. Zodra deze materialen chemisch verontreinigd zijn, gelden ze niet meer als regulier afval en moeten ze via een gespecialiseerd kanaal worden afgevoerd.

Documenteren chemische stoffen

Bedrijven zijn niet alleen verplicht het afval, wat in een container verzameld wordt, te laten ophalen door een erkend chemisch afhaalbedrijf, maar ook om dit administratief vast te leggen. Er moet duidelijk zijn welke stoffen het betreft, in welke hoeveelheden ze ontstaan en waar ze naartoe gaan. Dit is onderdeel van de zorgplicht en wordt gecontroleerd door toezichthouders. Het niet correct afvoeren van chemisch afval kan leiden tot forse boetes, aansprakelijkheid bij milieuschade en zelfs strafrechtelijke vervolging.