Ouder huis gekocht of aan het verbouwen? Vergeet de aarding niet

Wie een ouder huis koopt of gaat verbouwen, heeft een lange lijst met aandachtspunten. Een nieuwe keuken, de badkamer eruit, misschien de groepenkast vervangen. Wat bijna nooit op dat lijstje staat, is de aarding. Logisch, want je ziet hem niet en zolang alles werkt, denk je er niet aan. Toch is een goede aarding een van de belangrijkste veiligheidsvoorzieningen in je huis.

Juist in oudere woningen is de aarding lang niet altijd in orde. Soms is hij te zwak geworden, soms is hij ongemerkt helemaal verdwenen. In die gevallen is een aardpen laten slaan de manier om je huis weer veilig te maken. Hieronder lees je hoe dat zit, waar je op moet letten en wanneer het verstandig is om je aarding te laten controleren.

Wat doet de aarding in je huis?

De aarding beschermt je tegen een elektrische schok. Gaat er iets mis in een apparaat, bijvoorbeeld een beschadigde draad in een wasmachine, dan kan de metalen behuizing onder spanning komen te staan. Met een goede aarding loopt die stroom direct weg naar de grond. De aardlekschakelaar in je meterkast merkt dat op en schakelt de stroom uit.

Zonder goede aarding gebeurt dat niet, of te laat. Dan blijft het apparaat onder spanning staan tot iemand het aanraakt. Vooral in vochtige ruimtes zoals de badkamer, de keuken en de bijkeuken is dat een serieus risico.

Waarom oudere woningen vaak een zwakke aarding hebben

In veel oudere woningen werd de aarding vroeger geregeld via de metalen waterleiding. Die liep de grond in en gaf zo een verbinding met de aarde. Dat werkte, zolang de leiding van metaal bleef.

De afgelopen decennia zijn veel waterleidingen en watermeters vervangen door kunststof exemplaren. Kunststof geleidt geen stroom. Daarmee verdwijnt ook de aarding die via de leiding liep, vaak zonder dat de bewoner het weet. Het huis lijkt geaard, want de aardedraden zitten nog in de meterkast. Maar aan het eind van die draden is geen verbinding met de grond meer.

Daarnaast hebben oudere huizen soms nog ongeaarde stopcontacten in slaapkamers of woonkamers, of een aardpen die destijds ondiep is geslagen en in de loop der jaren is aangetast door corrosie.

Signalen dat je aarding niet in orde is

Zekerheid krijg je alleen met een meting, maar er zijn een paar signalen die reden zijn om de aarding te laten controleren:

• Je huis is gebouwd voor de jaren tachtig en er is nooit naar de aarding gekeken.

• De waterleiding of watermeter is ooit vervangen door kunststof.

• Er zitten nog stopcontacten zonder randaarde in huis.

• In de meterkast is geen duidelijke aardleiding naar buiten of naar de kruipruimte te zien.

• Je groepenkast is oud en heeft weinig of geen aardlekschakelaars.

Let op: als je aardlekschakelaar vaak afslaat, kan dat ook een andere oorzaak hebben, zoals een defect apparaat of vocht in een buitenstopcontact. Ook dan is het verstandig om een vakman te laten kijken.

Verbouwen is het ideale moment

Ga je verbouwen, neem de aarding dan meteen mee. Bij een aantal klussen ligt dat extra voor de hand:

• Groepenkast vervangen. Een nieuwe groepenkast met moderne aardlekschakelaars werkt alleen goed als de aarding in orde is. Een goede installateur meet de aarding daarom altijd mee.

• Badkamer of keuken renoveren. In natte ruimtes gelden extra veiligheidseisen. Dit is het moment om te controleren of alles goed geaard is.

• Uitbouw, tuinhuis of buitenverlichting. Nieuwe groepen en buitenstopcontacten vragen om een betrouwbare aarding.

• Na aankoop van een ouder huis. Een bouwkundige keuring gaat meestal niet uitgebreid in op de elektrische installatie. Een aparte controle van de aarding geeft je zekerheid voordat je erin trekt.

Hoe gaat het slaan van een aardpen in zijn werk?

Blijkt bij een meting dat je aarding niet voldoet of ontbreekt, dan wordt er een nieuwe aardpen geslagen. Dat is een overzichtelijke klus. De pen wordt meestal in de voortuin, langs de gevel of vanuit de kruipruimte de grond in geslagen. Moderne aardpennen bestaan uit koppelbare delen, zodat de monteur kan doorgaan tot de gewenste diepte is bereikt.

Tijdens het slaan wordt de weerstand gemeten. Pas als de waarde goed is, wordt de pen met een aardleiding aangesloten op de meterkast. Daarna volgt een controlemeting. Het werk is meestal binnen een dagdeel klaar en zorgt nauwelijks voor overlast. De tuin of bestrating wordt alleen plaatselijk opengemaakt.

Zelf doen of laten doen?

Een aardpen kopen is niet moeilijk, maar zelf slaan is af te raden. Zonder meetapparatuur weet je niet of de aarding voldoet. De diepte hangt af van de grondsoort en het grondwater, en de aansluiting op de meterkast moet voldoen aan de norm voor elektrische installaties (NEN 1010). Een fout in de aarding merk je pas als het misgaat, en dan is het te laat. Laat dit daarom over aan een vakman die meet, vastlegt en de aarding goed aansluit.

Een kleine klus met een groot effect

Een goede aarding zie je niet, maar je merkt het wel als hij ontbreekt. Woon je in een ouder huis, heb je recent een woning gekocht of sta je op het punt om te verbouwen? Laat dan controleren of je aarding nog doet wat hij moet doen. Een meting is snel gedaan, en als er een nieuwe aardpen nodig is, ben je met een overzichtelijke ingreep weer jarenlang veilig.